Jak wygląda postępowanie przed Polubownym Sądem Konsumenckim?

Wyczerpałeś drogę reklamacyjną, a sprzedawca nie uchyla się z góry od udziału w postępowaniu reklamacyjnym? Powinieneś złożyć do właściwego oddziału Inspekcji Handlowej „Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich”.

Treść wniosku o wszczęcie postępowania

Lista obligatoryjnych elementów, które wniosek powinien zawierać, czyni go podobnym do pozwu sądowego w postępowaniu uproszczonym. Powinien on zawierać:

  1. oznaczenie wojewódzkiego inspektora;
  2. oznaczenie stron sporu z podaniem ich imion, nazwisk, firmy, adresu zamieszkania albo siedziby;
  3. wskazanie adresu do korespondencji stron sporu, jeśli jest inny niż adres zamieszkania albo siedziby, a także numeru telefonu lub adresu poczty elektronicznej stron sporu – o ile informacje te są w posiadaniu wnioskodawcy;
  4. określenie przedmiotu sporu oraz jego wartości;
  5. dokładnie określone żądanie wnioskodawcy;
  6. określenie, czy wnioskodawca wnosi o umożliwienie zbliżenia stanowisk stron w celu rozwiązania sporu przez jego strony czy o przedstawienie stronom propozycji rozwiązania sporu;
  7. podpis wnioskodawcy.

Pewnym ułatwieniem jest, że wniosek można złożyć drogą elektroniczną. Z drugiej jednak strony do wniosku należy dołączyć kopie posiadanych przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających informacje zawarte we wniosku, w szczególności kopie lub skany dowodu zakupu (w tym paragonu, rachunku, faktury), umowy, zgłoszenia reklamacyjnego, odpowiedzi przedsiębiorcy albo konsumenta, pozostałej korespondencji lub innych niezbędnych dokumentów dotyczących sprawy, albo informację o braku takich dokumentów;

W praktyce zatem, w wypadku wyboru elektronicznej drogi korespondencji z sądem, niezbędny może okazać się skaner. Samo przygotowanie wniosku nie jest tak proste, jak można by tego oczekiwać od procedury z założenia „odformalizowanej”.

Doręczenie wniosku drugiej stronie

Po otrzymaniu wniosku przewodniczący Polubownego Sądu Konsumenckiego przekazuje jego odpis sprzedawcy i wzywa go, aby w terminie tygodnia od daty doręczenia podpisał zapis na sąd polubowny i złożył jego oryginał do sądu oraz złożył na piśmie odpowiedź na wniosek. Jest to kolejny słaby punkt procedury – jeżeli w tym krótkim terminie sprzedawca nie zgodzi na udział w postępowaniu lub, co bardziej prawdopodobne, w ogóle nie udzieli odpowiedzi, wniosek jest konsumentowi zwracany.

Okazuje się zatem, że cała dotychczasowa praca poświęcona na zainicjowanie sporu (przygotowanie wniosku, przygotowanie załączników, dostarczenie tego wszystkiego do siedziby sądu) idzie na marne – wystarczy, że sprzedawca w żaden sposób nie odniesie się do żądania wzięcia udziału w postępowaniu przed Polubownym Sądem Konsumenckim.

Wybór składu orzekającego

Optymistycznie zakładając, że sprzedawca zechce brać udział w postępowaniu, przechodzimy do etapu wyboru arbitrów. W każdej sprawie prowadzonej przez Polubowne Sądy Konsumenckie mamy ich aż trzech. Przewodniczący sądu wzywa zarówno konsumenta jak i sprzedawcę, aby wskazali po jednym z arbitrów z listy prowadzonej przez Sąd. Jeżeli tego nie uczynią, wyboru dokonuje sam przewodniczący.

W składzie orzekającym jeden z arbitrów powinien być powołany z listy spośród stałych arbitrów wyznaczonych przez organizacje pozarządowe reprezentujące interesy konsumentów albo stałych arbitrów wyznaczonych przez wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej lub inną zainteresowaną jednostkę organizacyjną na wniosek organizacji pozarządowej reprezentującej interesy konsumentów, a drugi – spośród stałych arbitrów wyznaczonych przez organizacje pozarządowe reprezentujące interesy przedsiębiorców albo stałych arbitrów wyznaczonych przez wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej lub inną zainteresowaną jednostkę organizacyjną na wniosek organizacji pozarządowej reprezentującej interesy przedsiębiorców.

Rozprawa

Kluczowym punktem postępowania przed Polubownym Sądem Konsumenckim jest, podobnie jak w postępowaniu przed sądem powszechnym, rozprawa. Jej przebieg opisują przepisy rozporządzenia: odbywa się ona w ten sposób, że po wywołaniu sprawy arbiter przewodniczący udziela głosu stronom, najpierw wnioskodawcy, a potem stronie przeciwnej, które zgłaszają ustnie swe żądania i wnioski oraz przedstawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie. Następnie, stosownie do okoliczności, sąd przeprowadza postępowanie dowodowe.

W sprawach dotyczących wadliwej odzieży i obuwia postępowanie dowodowe nie powinno zasadniczo różnić się od postępowania przed sądem powszechnym. Będzie ono polegało na przesłuchaniu stron oraz powołaniu biegłego rzeczoznawcy, który oceni, jakie są przyczyny wadliwości towaru.

Koszty postępowania

Art. 41 ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich stanowi, że postępowanie w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich jest dla konsumentów nieodpłatne. Jednak już kolejne zdanie dopuszcza wyjątek od tej zasady: regulamin może przewidywać pobieranie od konsumentów opłat, jeżeli ich łączna wysokość nie utrudnia znacząco konsumentowi dostępu do pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich.

Kolejny wyjątek dotyczy kosztów związanych z postępowaniem dowodowym czyli w praktyce zleceniem wykonania opinii przez biegłego. Sąd może obciążyć konsumenta kosztami czynności podjętych na jego wniosek w toku postępowania w sprawie.

W praktyce zatem konsument nie musi pokrywać kosztów zainicjowania sprawy (w sądzie powszechnym jest to z reguły 30 zł) natomiast ponosi koszty postępowania dowodowego – podobnie jak w sądzie powszechnym.

Rozstrzygnięcie

Zgodnie z ustawą o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich Polubowny Sąd Konsumencki powinien wydać rozstrzygnięcie w ciągu 90 dni od dnia doręczenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie. W Sprawozdaniu z działalności Inspekcji Handlowej jako podmiotu ADR za rok 2017 wynika, że średni czas postępowania w sprawie polubownego rozpatrywania sporów konsumenckich wynosił 37,7 dnia. W porównaniu do postępowania przed sądem powszechnym jest to bardzo dobry wynik. Nie można jednak zapominać, że ilość spraw rozpatrywanych przez Inspekcję Handlową jest bez porównania mniejsza niż tych rozpoznawanych przez sądy powszechne.

Rozstrzygnięcie Polubownego Sądu Konsumenckiego, czy to wypracowane w drodze porozumienia stron czy narzucone przez skład orzekający, jest dla stron wiążące. Ma ono tę samą moc, co rozstrzygnięcie sądu wydane w postępowaniu cywilnym.

Tagi:

Andrzej Zarzecki

Napisał:

Andrzej Zarzecki
prawnik

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

three × five =